آموزش معماری و برخی از مسائل آن در ایران:

حسین سلطانزاده

معماری در دنیای كهن به‌عنوان حرفه‌ای مطرح بود كه از یك سو از فنی‌ترین حوزه‌های مربوط به علوم‌ ساختمانی تا هنری‌ترین مباحث مربوط به زیبایی‌شناسی، و از سوی دیگر از طراحی در مقیاس كوچك یك عنصر تأسیساتی مانند یك آب‌انبار یا پل كوچك یا اصطبل تا طراحی یك محله و یك شهر را دربر می‌گرفت و هر چند كه در هر یك از حوزه‌های فوق‌ افرادی صاحب‌نظر و حرفه‌ای‌تر بودند و سلسله‌مراتبی نیز بین معماران گوناگون وجود داشت، اما در مجموع همه فعالیت‌های فوق در حوزة معماری قرار داشت. بیش از شش دهه است كه از آموزش معماری به شكل امروز در دانشگاه‌های ایران سپری می‌شود اما هنوز روش یا روش‌های كاملاً رضایت‌بخشی شكل نگرفته است و این نكته كمابیش در همة دانشكده‌های معماری وجود دارد. در این نوشتار به صورتی ساده و كلی تلاش می‌شود كه برخی از عواملی كه موجب عدم شكل‌گیری روش‌های، مناسب و رضایت‌بخش آموزشی شده است، مورد اشاره قرار گیرد:

مسئله نخست: تعریف معماری

هر رشته دانشگاهی به‌صورت بنیادی باید براساس اهداف و نیازهای مشخصی شكل گیرد تا بتوان در طی آن متخصصان و افرادی را آموزش داد و تربیت كرد كه بخشی از نیازهای جامعه را برآورده سازند.

عوامل گوناگونی در شكل‌گیری هدف یا اهداف آموزشی هر رشته مؤثر است كه یكی از مهم‌ترین آن‌ها، نیازهای عینی و ملموس جامعه می‌باشد، به نحوی كه می‌توان اظهار داشت بسیاری از رشته‌های دانشگاهی در دنیای معاصر براساس نیازهای موجود یا آتی جامعه شكل می‌گیرند یا توسعه می‌یابند.

گسترش روز افزون تقسیم كار و انواع فعالیت‌های اجتماعی غالباً موجب ایجاد تخصص‌ها، رشته‌ها و گرایش‌های جدید دانشگاهی می‌شود كه در زمینة معماری نیز چنین شده است واز چند سال پیش معماری از كارشناسی ارشد پیوسته به كارشناسی و كارشناس ارشد ناپیوسته با گرایش‌های متفاوت تغییر یافته است وبه این ترتیب كسانی كه در دورة كارشناسی ارشد در حوزة معماری فارغ‌التحصیل شوند، در زمینه یك گرایش تخصصی تحصیل خواهند كرد و از این لحاظ نسبت به گذشته پیشرفت قابل ملاحظه‌ای حاصل شده است.

از حدود یك قرن پیش به تدریج حوزة وسیع و گستردة معماری ابتدا به سه حوزة معماری، عمران (راه و ساختمان) و شهرسازی (طراحی شهری و سپس برنامه‌ریزی شهری) تقسیم شد و سپس این رشته به حوزه‌های دیگری مانند طراحی منظر، مرمت بناها، طراحی فضاهای مسكونی و غیره در حال تجزیه است و می‌توان اظهار داشت كه متناسب با گسترش تقسیم كار و فعالیت‌های اجتماعی مربوط به انواع فضاهای معماری و شهری، تجزیة این رشته به رشته‌های جدید دانشگاهی و حرفه‌ای ادامه خواهد یافت.

اما هنوز یك نكته اساسی و مهم در رشته معماری باقی مانده است،‌ و آن چگونگی نگاه مراكز آموزشی به معماری یا به عبارت دیگر نگرش و تعریف هر یك از مراكز آموزشی نسبت به معماری است.

در زمینة تعریف معماری باید اشاره شود كه دیدگاه‌های بسیار متفاوت و متنوعی از گذشته تا امروز نسبت به این تخصص وجود دارد، كه می‌توان آن را حداقل به سه تعریف كلی طبقه‌بندی كرد:

در ساده‌ترین و ابتدایی‌ترین تعریف، به معماری به‌عنوان یك حرفه و فن نگریسته می‌شود كه براساس آن یك فضا به‌طور عمده باید براساس كاركرد بنا و اصول سازه و فن ساختمان و سپس شرایط محیطی، طراحی و ساخته شود. معماری براساس این تعریف بیشتر به‌عنوان یك تخصص فنی، حرفه‌ای و اجرایی مورد توجه قرار می‌گیرد. این نگرش در بسیاری از مراكز آموزشی در كشورهای آلمان و اتریش دیده می‌شود و بر پایة آن معماری و عمران بسیار نزدیك به هم دیده می‌شود.

در تعریف دوم معماری، به صورت عمده، به‌عنوان یك حرفه و رشتة فنی ـ هنری نگریسته می‌شود كه بر پایة آن در طراحی یك فضا، افزون بر جنبه‌های سازه‌ای و فنی باید به نكات و خصوصیات هنری فضا، كاملاً توجه كرد و هر فضای معماری می‌تواند به‌عنوان یك اثر هنری مورد ملاحظه قرار گیرد. اهمیت جنبه‌های هنری هر فضای معماری یا شهری در این نگرش به گونه‌ای است كه باید آن را مهم‌ترین معیار سنجش یك اثر به شمار آورد.

براساس همین دیدگاه دانشكده هنرهای زیبا یا بوزار در فرانسه شكل گرفت و دانشكدة هنرهای زیبای دانشگاه تهران به تقلید از آن تكوین یافت. زیرا از این نگرش، هنر معماری وجوهی مشترك با سایر هنرهای زیبا مانند نقاشی، گرافیك، مجسمه‌سازی، موسیقی و برخی از دیگر هنرها دارد و به این دلیل این رشته در كنار سایر رشته‌های هنری قرار می‌گرفته است، در حالی كه بر پایة نگرش نخست غالباً رشته معماری در دانشكدة فنی و مهندسی و در كنار رشته‌هایی مانند راه و ساختمان، عمران و مانند آن قرار دارد.

نگرش سومی كه از دهه‌های اخیر مطرح شده است، توجه به معماری به‌عنوان هنری است كه از برخی مباحث نظری در زمینة فلسفه، روان‌شناسی، فرهنگ و تاریخ تأثیر می‌پذیرد، و هر چند كه در برخی موارد به نظر می‌رسد در زمینه نقش تئوری در طراحی افراط می‌شود، اما در مجموع دیدگاه‌های قابل توجهی در این زمینه وجود دارد كه نمی‌توان آن‌ها را نادیده انگاشت.

افزون بر موارد فوق، لازم است به نقش فناوری در شكل‌گیری تعریف جدیدی برای معماری اشاره كرد. البته آشكار است كه هنوز معماری به اندازة سایر تخصص‌ها از فناوری تأثیر كافی را نپذیرفته و به ویژه در كشورهای در حال توسعه، معماری غالباً كمابیش به شیوه‌ای قدیمی و ناكارآمد و نامناسب اجرا می‌شود و به شكلی شایسته و قابل توجه از پیشرفت‌های فناورانه در ساختمان‌سازی بهره كافی گرفته نشده است، اما می‌توان انتظار داشت كه به تدریج در آینده نزدیك از صنعت بتوان بیشتر در معماری استفاده كرد، در آن صورت تولید صنعتی (نه به مفهوم سنتی آن) و كاربرد فناوری در همة ابعاد در ساختمان‌سازی می‌تواند اثرات بارز و چشم‌گیری برجای گذارد.

در زمینة تاثیر فناوری جدید در معماری می‌توان به نقش رایانه و انواع نرم‌افزارها در طراحی معماری و سازه اشاره كرد. نقش رایانه را حداقل از دو لحاظ می‌توان مورد توجه قرار داد: نخست از جنبة تأثیر آن در طراحی كه سبب شد امكانات تصویری بسیار زیاد و قابل توجهی در طراحی پدید آید و به سادگی و در فرصتی كوتاه می‌توان اتودهای گوناگونی را آزمود و هر كدام را از زوایای گوناگون مورد ملاحظه و بررسی قرار داد و به ویژه باید توجه داشت كه سطوح و فضاهایی را كه می‌توان به كمك رایانه طراحی كرد. به سادگی با دست و به شیوة سنتی ممكن نیست طراحی نمود.

افزون بر زمینة طراحی می‌توان به نقش و كاركرد بسیار مهم رایانه در زمینه محاسبة سازه، قطعات و جزئیات اجرایی اشاره كرد كه امكان طراحی و اجرای سازه‌های پیچیده و مناسب را فراهم كرده است.

فیزیك جدید و نظریه‌های آن، نجوم و برخی از دیگر علوم در شكل‌گیری بعضی از نظریه‌های نوین در زمینة هنر و معماری نقش داشته‌اند. بنابراین براساس نگرش یا تعریف سوم، معماری و بعضی از دیگر هنرها می‌توانند تحت تأثیر برخی از علوم انسانی، طبیعی و علوم مربوط به كیهان‌شناسی و نجوم قرار گیرند. طبیعی است كه در آن گروه از مراكز آموزشی كه با چنین نگرشی به معماری توجه دارند، بخشی از دروس نظری متناسب با این دیدگاه به دانشجویان ارائه می‌شود.

مراكز آموزش معماری در كشورهای پیشرفته غالباً متناسب با اهداف آموزشی و نوع نگرشی كه به معماری دارند، ‌نوع و محتوای دروس را برنامه‌ریزی‌،‌ طراحی و اجراء می‌كنند و دانشجویان غالباً به‌صورت آگاهانه دانشكده و نوع گرایش معماری خود را انتخاب می‌كنند و در طول تحصیل با آن نگرش اموزش می‌بینند، در حالی كه در ایران با وجود آن كه مراكز با سابقه و بزرگ آموزش معماری، ظاهراً براساس یك برنامة مشخص كه از ابتدا داشته‌اند در محیط دانشگاه در كنار برخی از رشته‌های هنری یا فنی جای گرفته‌اند اما از یك سو به سبب نبود اهداف و برنامه‌های مشخص آموزشی و از سوی دیگر به سبب وجود سرفصل‌های مشترك درسی و نیز نبود نیروی انسانی كارآمد كافی و منسجم،‌ همه در عمل كمابیش به یك‌گونه عمل می‌كنند و تفاوت‌ها و تمایزها غالباً جنبة سلیقه‌ای دارد.

با وجود این، عموماً یك مشكل اساسی در همین شرایط در مراكز مزبور وجود دارد و آن گرایش‌های گوناگون و گاه بسیار متفاوت اساتید و مدرسان در یك مركز آموزشی است كه غالباً موجب ایجاد سردرگمی و آشفتگی ذهنی بسیاری از دانشجویان می‌شود.

مسئله دوم : طراحی با دست یا رایانه

یكی دیگر از نكاتی كه در مراكز آموزش معماری در ایران غالباً مطرح است و اساتید و مدرسان نسبت به آن دیدگاه‌های متفاوتی دارند،‌ موضوع انجام طراحی با دست و به‌صورت سنتی و یا با رایانه است.

می‌توان پذیرفت كه در جهان امروز و با توجه به توسعة فناوری و از جمله گسترش روز افزون امكاناتی كه رایانه در اختیار طراحان و معماران قرار می‌دهد، نمی‌توان به سادگی این امكانات را نادیده گرفت و به روش‌های سنتی و قدیمی به طراحی ادامه داد. به همین سبب بسیاری از مدرسان، كاربرد رایانه را در طراحی مجاز می‌دانند، اما مسئله‌ای كه در این حالت باقی می‌ماند این است كه ارزیابی طرح‌هایی كه با رایانه طراحی و ارائه می‌شود، چگونه باید صورت گیرد؟ به ویژه هنگامی كه این كارها در كنار طرح‌هایی قرار می‌گیرند كه با دست طراحی و ارائه شده‌اند.

از سوی دیگر عده‌ای از مدرسان هنوز برانجام طراحی و ارائه آن با دست تاكید دارند. بعضی از این گونه مدرسان بر جنبه‌های هنری فعالیت معماری تاكید دارند و از این دیدگاه معتقدند كه معماری به‌عنوان یك هنر جنبه‌ای فردی و شخصی دارد و معمار باید از توان‌مندی‌های فردی خود حداكثر بهره‌برداری را داشته باشد.

افزون بر این، عدة معدودی از مدرسان به غیر از جنبه‌های هنری و زیبایی‌شناسانه فعالیت دستی، به تلاش فردی و نیز به مهارت مستتر در كار دستی و جنبه‌های كمی و كیفی آن نیز تأكید دارند و با انجام كار با رایانه حتی انجام كارهای ساده فنی كه به مهارت‌های هنری نیز چندان نیازی ندارد، مخالف هستند.

شاید بتوان برای موضوع اخیر حداقل دو عامل را مؤثر دانست، نخست آن‌كه، یادگیری در اثر كار دستی غالباً ممكن است بهتر صورت گیرد و دوم آن كه در كارهای رایانه‌ای امكان اقتباس سطحی از دیگران بیشتر وجود دارد.

فراتر از گرایش‌ها، اندیشه‌ها و سلیقه‌های متفاوت، بلاتكلیفی دانشجویان در برابر مدرسان گوناگون است. زیرا در بعضی مراكز آموزش معماری، عده معدودی از مدرسان و اساتید بدون هماهنگی مناسب با همكاران یا خط‌مشی مركز آموزشی، روش و نگرش خود را دربارة چگونگی انجام طرح های معماری یا سایر دروس اعمال می‌كنند. در حالی كه اگر هر یك از مراكز آموزش معماری‌،‌ اهداف، برنامه‌ها و خط‌مشی مشخصی داشته باشد، دانشجویان خواهند دانست كه با چه نوع نگرش و چه برنامة آموزشی مواجه هستند.

مسئله سوم : معماری و شهرسازی

چنان‌كه پیش‌تر اشاره شد، معماری به‌عنوان رشته، حرفه و تخصصی جامع، در گذشته از یك سو رشته‌هایی مانند راه و ساختمان و عمران و از سوی دیگر شهرسازی و طراحی محیط را در بر می‌گرفت. اما نزدیك به یك قرن است كه به تدریج شهرسازی به‌عنوان تخصصی متمایز از معماری در بسیاری از مراكز آموزشی در غرب شكل گرفته است. این رشته در بسیاری از مراكز آموزشی به رشته‌های دیگری از جمله برنامه‌ریزی شهری و طراحی شهری تفكیك شده است. البته تخصص‌های دیگری مانند ترافیك نیز مربوط به مسائل شهری است و بنابر ضرورت‌های موجود پدید آمده است.

رشتة كارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری غالباً از دانشجویانی با گرایش‌های بسیار متفاوت، مانند جغرافیای شهری، معماری، عمران، محیط‌زیست و مانند آن تشكیل شده است، درحالی‌كه رشتة كارشناسی ارشد طراحی شهری از دانشجویان معماری شكل گرفته است. اخیراً رشته‌ای در مقطع كارشناسی ارشد شكل گرفته كه تركیبی از هر دو گرایش است و گمان می‌رود كه دانشجویان پس از گذراندن دروس مشترك، براساس علاقه و رشتة تحصیلی پیشین خود لازم است حداقل به دو گروه تقسیم شوند.

نكته قابل توجه این است كه با وجود آن‌كه این دو گرایش یا رشته مدت‌هاست كه در دورة كارشناسی ارشد از هم متمایز شده‌اند، اما در دورة دكترا در بعضی از مراكز آموزشی دوباره درهم ادغام شده و دانشجویانی با گرایش‌ها و تحصیلات متفاوت دروس غالباً مشتركی را می‌گذرانند و مدرك نسبتاً واحدی را می‌گیرند.

این مسئله از دو جنبة قابل توجه و بررسی است. نخست، آن‌كه انتظار می‌رود در مقاطع تحصیلی بالاتر، هر رشتة تحصیلی به شكلی تخصصی‌تر و دقیق‌تر مطرح شود،‌ درحالی‌كه در این مورد پدیدة دیگری رخ داده است و طبیعی است كه در این حالت نمی‌توان انتظار داشت كه مطالب و مباحث به شكل دقیق، عالی و كاملاً تخصصی پیگیری شود.

جنبة دوم،‌ مربوط به امور طراحی،‌ اداری،‌ اجرایی یا حتی آموزشی است، زیرا در هر یك از این عرصه‌ها گاه افرادی حضور خواهند داشت كه پیشینه‌های آموزشی و دیدگاه‌های آنان با یكدیگریا با كاری كه انجام خواهند داد، متفاوت خواهد بود و این مسئله در عرصه‌ها و محیط‌های فوق می‌تواند پیامد‌های ناخوشایندی به همراه داشته باشد.

بنابراین انتظار می‌رود كه هر رشتة تحصیلی در هر مقطع نسبت به مقطع پیش از آن تخصصی‌تر و دقیق‌تر مطرح شود تا به شكلی دقیق‌تر امكان پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه وجود داشته باشد.

مسئله چهارم : تشریفات داوری، ارزشیابی و فقدان نقد اصولی

داوری و ارزشیابی یك اثر معماری فرایندی پیچیده،‌ حساس و دشوار است. زیرا معماری همانند علوم طبیعی تنها دارای قواعد و اصول معین، مشخص و آشكاری نیست كه همه آن را قبول داشته باشند و بتوان به سادگی یك اثر را نسبت به آن سنجید و ارزشیابی كرد، بلكه به‌عنوان یك حرفه‌ علمی ـ هنری، از برخی اصول، قواعد و عوامل نیز تأثیر می‌پذیرد كه ریشه در فرهنگ، تاریخ، فلسفه و حتی اندیشه‌های فردی طراح دارد و غالباً برخی از آثار، جنبه‌ای شخصی و فردی نیز به خود می‌گیرد. البته این موضوع به این معنی نیست كه داوری و ارزشیابی آثار معماری ممكن نیست، بلكه منظور این‌ است كه برای این اقدام باید با دقت به اصول و عوامل مؤثر در پیدایش یك اثر توجه كرد، زیرا داوری صحیح، نقش بسیار مهمی در اعتلای این حرفه می‌تواند ایفا كند.

امروزه در بسیاری از مراكز آموزش معماری معمول است كه هر مدرس، آموزش دانشجویان را به تنهایی برعهده می‌گیرد ودر پایان نیز خود به تنهایی آثار دانشجویان را داوری و ارزشیابی می‌كند بدون این كه داوری در تعامل با دیگر مدرسان قرار گیرد.

در جامعة حرفه‌ای نیز غالباً وضع به همین ترتیب است، یعنی یك طراح در تعامل دو سویه با مشتری یا كارفرمای خود اقدام به طراحی می‌كند وتوافق‌ طرفین منجر به تثبیت یك طرح معماری می‌شود. در كشور ما طرح‌های بسیار اندكی به مسابقه گذاشته می‌شود. در بعضی از مسابقات هیئت داوری به صورت گروهی نسبتاً منسجم و دارای گرایشی خاص، ونه به‌صورت گروهی متشكل از افراد صاحب‌نظر و بدون گرایش گروهی، به قضاوت آثار می‌پردازند و غالباً در این حالت با توجه به گرایش‌ گروه‌ داوران می‌توان از پیش اثر انتخابی را حدس زد، به این ترتیب شاید سالانه تنها چند مسابقه معماری به صورتی مناسب و شایسته برگزار می‌شود كه با توجه به شمار ساختمان‌هایی كه در كشور ساخته می‌شود، كافی نیست.

فضای حاكم بر مراكز آموزش معماری و دفاتر مهندسان مشاور و نیز نشریه‌ها و مجله‌های معماری نیز تاكنون امكان فراهم شدن شرایط مناسب برای نقادی طرح‌های معماری را پدید نیاورده است.

طبیعی است كه در چنین شرایطی، معماری، آموزش آن، طرح‌ها و آثار تولید و ساخته شده به‌نحوی شایسته ارتقا و اعتلا نمی‌یابد و لازم است محیط و شرایطی فراهم شود كه به شكل مناسب و به دور از كنش‌های غیرحرفه‌ای و غیرآموزشی بتوان آثار و طرح‌های معماری را مورد نقد قرار داد.

مسئله پنجم : مدرك ‌گرایی

معماری به‌عنوان یك حرفه، هنر و یك رشتة چند وجهی بیشتر بر كار ارزشمند تجربی و نه انجام هر كار اجرایی و نیز داشتن اندیشه، نظریه و دانش منسجم و خلاق متكی است و طبیعی است كه داشتن مدارك و سوابق آموزشی همواره لازم است اما كافی نیست. در این زمینه دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. برخی از افراد به موضوع تجربیات عملی یا به عبارت دیگر به آنچه فرد ساخته است اهمیت می‌دهند. گروهی ضمن توجه به این نكته، خاطر نشان می‌سازند كه اگر ساختن به تنهایی مهم‌ترین معیار باشد، پس بسیاری از بساز و بفروش‌ها را می‌توان معماران برجسته‌ای به شمار آورد. گروهی نیز تاكید می‌كنند كه آثار طراحی و اجرا شدة ارزشمند و گران‌بها را می‌توان به‌عنوان بخش قابل توجهی از سوابق و مهارت‌های حرفه‌ای یك معمار به شمار آورد و در نتیجه كیفیت این آثار را با مترمربع و كمیت آن‌ها نمی‌توان سنجید، بلكه باید از معیارهای كیفی در این زمینه استفاده كرد. به همین ترتیب فقط سوابق تدریس یا پیشینة كار حرفه‌ای به صورت كمی‌ نمی‌تواند برای سنجش كارآیی افراد كافی باشد،‌ هر چند كه لازم است .

به نظر می‌رسد برای سنجش افراد و ارزشیابی آنان به غیر از معیارهای كمی، باید از معیارهای كیفی نیز بهره برد، زیرا در تجربیات آموزشی و حرفه‌ای ملاحظه شده است كه معیارهای كمی برای بررسی كیفیت فعالیت افراد، به تنهایی كافی نیستند، به‌ویژه آن‌كه در این مورد ملاحظه می‌شود كه از مدرك و سابقه تدریس یا كار افراد به‌صورت یكسان و هماهنگی برای ارزشیابی آنان استفاده نمی‌شود.

یكی از مشكلات مدرك‌گرایی در مركز آموزشی این است كه برای تدریس برخی از دروس به افرادی با تبحر ویژه نیاز است كه این تبحر به‌ویژه در رشته‌ای مانند معماری تنها در اثر آموزش بیشتر حاصل نشده، بلكه مهارت‌های فردی و تجربیات شخصی در كسب آن اهمیت قابل توجهی دارد، و لزوماً افرادی با مدارك بالاتر نمی‌توانند از عهدة تدریس آن دروس برآیند، در این حالت نظام اداری و آموزشی غالباً امكان بهره‌گیری از مهارت، دانش و تجربیات این‌گونه افراد را به سادگی فراهم نمی‌آورد.

برای مثال می‌توان به برخی از معماران حرفه‌ای اشاره كرد كه گاه بیش از دو دهه سابقة فعالیت‌های ارزشمند حرفه‌ای دارند اما مدارك انان كارشناسی ارشد است، كه براساس ضوابط نمی‌توان از آنان به‌عنوان نیروهای دائمی آموزشی استفاده كرد.

مسئله ششم: نقش مدیریت آموزشی و پژوهشی

یكی از مسائل مهم در آموزش معماری كه كمابیش در مورد بسیاری از رشته‌های دانشگاهی وجود دارد، روش غیرخلاقانة آموزشی است كه طی آن غالباً دانشجویان به حفظ كردن مباحث و مطالب می‌پردازند و یا فضاهای معماری.

معرفی پژوهشکده حفاظت ومرمت آثارتاریخی- فرهنگی:

پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی – فرهنگی، در سال 1375 به عنوان یکی از 5 پژوهشکدة سازمان میراث فرهنگی کشور ( پژوهشگاه)  وقت فعالیت خود را آغاز نمود. ماهیت زمینه فعالیت‌ها و نیازهای ساختار تشکیلاتی سازمان متبوع باعث شد تا کلیه اقدامات و برنامه‌ها در این پژوهشکده بر اساس محورهای پژوهشی، ستادی، آموزشی و اجرایی طراحی شده و شکل گیرد. لزوم شناخت دقیق آثار تاریخی – فرهنگی و ویژگی مواد به کار رفته در آنها، تحقیق و درک فن‌آوری‌های کهن، آشنایی با واکنش مواد و عناصر مختلف استفاده شده در یک اثر در برابر تأثیر عوامل گوناگون محیطی، شناخت فرآیندهای فرسودگی و تخریب همپای ضرورت‌های مطرح برای شناخت تأثیر روش‌های متفاوت حفاظت و مرمت آثار و بهینه سازی آنها، تلفیق روش‌های سنتی و بومی حفاظت و مرمت با شیوه‌های جدید و روز جهانی، آشنایی با خواص مواد مورد استفاده در امر حفاظت و مرمت و آگاهی از تأثیرات جانبی آنها بر آثار باعث شد تا همه ساله پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی – فرهنگی پروژه‌های مختلفی را حول محورهای یاد شده تعریف و هدایت کرده و یا در اجرای پروژه‌های مشابه و مربوط با دیگر مؤسسات تحقیقاتی همکاری کند. گستردگی شبکه کارگاه‌ها و آزمایشگاه‌های حفاظت و مرمت و تنوع اشیاء و تعدد آثاری که موضوع کار این شبکه و کارشناسان شاغل در آن به شمار می‌روند نیازمند سیاستگذاری و نظام برنامه‌ریزی و اجرایی هماهنگی است که یکی دیگر از محورهای عملکردی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی – فرهنگی را شکل می‌دهد. در این جایگاه پژوهشکده عهده‌دار همکاری با واحدهای مختلف درون سازمانی است که یا به طور مستقیم و یا غیرمستقیم با امر حفاظت و مرمت آثار و تزیینات وابسته به معماری در ارتباط هستند، به علاوه پشتیبانی علمی، اجرایی و سازماندهی منابع انسانی و در برخی موارد مالی پروژه‌های کوچک و بزرگ حفاظت و مرمت و نیز جذب و تقویت نیروی انسانی برای کار در این شبکه از دیگر عناوین کاری پژوهشکده به شمار می‌رود. موفقیت‌های به دست آمده و نتایج درخشانی که در این زمینه حاصل شده است باعث شده تا دامنه بهره‌گیری از خدمات پژوهشکده تنها منحصر به واحدهای درون سازمانی نشده و واحدها و مراکز خارج از سازمان نیز به نوعی تعامل و همفکری در زمینه‌های یاد شده با پژوهشکده حفاظت و مرمت دست یابند.روند روبه رشد فارغ التحصیلان مقاطع مختلف تحصیلات دانشگاهی در زمینه حفاظت و مرمت، توجه به خصوصیت چند وجهی و ضرورت استفاده از علوم و تخصص‌های دیگر در اجرای بخش‌های مختلف طرحهای حفاظت و مرمت، پیشرفت روزافزون سطح فن‌آوری و تولید انبوه اطلاعات تخصصی در زمینه حفاظت و مرمت، ماهیت پژوهشی- کاربردی بخش عمده‌ای از فعالیت‌های پژوهشکده و بسیاری عوامل دیگر موجب شده‌اند تا علاوه بر برنامه‌های مختلف آموزشی که هر ساله توسط پژوهشکده برنامه‌ریزی و اجرا می‌شوند، سهم عمده‌ای از کلیه فعالیت‌های پژوهشکده دارای زمینه‌های آموزشی و باز‌آموزی بالقوه و بالفعل باشند. به طور کلی می‌توان گفت برنامه‌ها و فعالیت‌های آموزشی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی–فرهنگی در زمینه‌های تخصصی به منظور تربیت، بازآموزی و ارتقاء سطح علمی دست اندرکاران امر حفاظت و مرمت در سه سطح کشوری، منطقه‌ای و بین‌المللی، با برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی، سمینارها و گردهمایی‌های تخصصی، تهیه، تولید و انتشار مواد و مطالب آموزشی به صورت پوستر، دستورالعمل مقالات و فیلم‌های آموزشی، انتشار خبرنامه و ایجاد پایگاه‌های اطلاع‌رسانی و مشاوره و نیز تکمیل و تجهیز کتابخانه و مرکز اسناد تخصصی حفاظت و مرمت توسط این پژوهشکده اجرا می‌شود.

پژوهش‌های موفق از جمله پژوهش‌های مرتبط با حفاظت و مرمت آثار و مسائل مربوط به آن را نمی‌توان جدا از بستر‌های اجرایی دانست و در بسیاری از موارد تعریف و انجام پروژه‌هایی با نتایج کارآمد و مؤثر بدون شناخت مشکل‌ها، اولویت‌ها و ضرورت‌های مطرح میسر نیست. از طرف دیگر عرصه‌های اجرایی موقعیت‌های خاص و گرانقدری را برای آزمودن نتایج پژوهش‌ها و نیز آموزش در اختیار می‌گذارد. بر همین اساس گرایش پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار نیز به انجام طرح‌ها و فعالیتهای اجرایی پیرو چنین دیدگاهی بوده و در تمامی موارد برنامه‌های اجرایی پژوهشکده جدای از مسایل تحقیقاتی و آموزشی نبوده است. به طور کلی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی – فرهنگی با تکیه بر توان بالای کارشناسی و اجرایی در شبکه حفاظت و مرمت سطح کشور توجه خود را در انتخاب و انجام طرح‌های اجرایی تنها معطوف به آن دسته از برنامه‌ها می‌سازد که اولاً ابزار و امکانات خاص اجرایی آن به طور انحصاری در اختیار پژوهشکده بوده و یا بستر تحقیقاتی و آموزشی مورد نیاز برای پشتیبانی طرح‌های آموزشی و پژوهشی را در اختیار بگذارند.در تمامی فعالیت‌ها و محورهای یاد شده، پژوهشکده با اعتقاد به ماهیت فراگیر و جهانی امر حفاظت از میراث فرهنگی و یادگارهای تمدن بشری و نیز موقعیت خود در سطوح مختلف منطقه‌ای و بین‌المللی نهایت همراهی و همکاری با نهادها و موسسات بین‌المللی تخصصی را داشته و در بسیاری از موارد حتی فراتر از حوزه‌های تخصصی خود عهده‌دار انجام و هماهنگی فعالیت‌هایی در زمینه سایر مسایل مربوط به میراث فرهنگی بوده است. همین امر باعث شده تا امروزه پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی–فرهنگی نامی شناخته شده در سطح بین‌المللی و بین کارشناسان و متخصصان امور میراث فرهنگی به شمار آید.

تمامی فعالیت‌های یاد شده به صورت متمرکز در ساختار فعلی پژوهشکده انجام می‌شود. این بدنه متشکل از گروه‌های تخصصی حفاظت و مرمت (گروه حفاظت و مرمت آثار فلزی، گروه حفاظت آثار سفالین و شیشه، گروه حفاظت نقاشی، گروه حفاظت تزئینات وابسته به معماری و بقایای باستانشناسی، گروه حفاظت نسخ خطی و کاغذ و گروه حفاظت بافته‌ها)، بخش‌های تحقیقاتی شناخت مواد و فن‌آوری‌های کهن ( واحدهای مختلف تجزیه کمی و کیفی مواد، میکروسکوپی و مطالعات ساختاری، مطالعات زیست محیطی و سالیابی) است.با توجه به سیاست‌های یاد شده پژوهشکده از جمله اعتقاد بر ماهیت فراگیر و جهانی امر حفاظت و مرمت و معرفی پژوهشکده در سطح منطقه‌ای و بین المللی، این پژوهشکده دارای واحد مستقل همکاری‌های بین المللی است که عهده‌دار برقراری و حفظ ارتباطات تخصصی در زمینه‌های مختلف پژوهشی، آموزشی، اطلاع رسانی و اجرایی می‌باشد.

بخش معرفی و آموزش پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی – فرهنگی شامل کتابخانه و مرکز اسناد، دفتر گردهمایی‌ها و مجامع، انتشارات و آموزش، از دیگر بخش‌های اجرایی پژوهشکده است که به صورت تخصصی برنامه ریزی، اجرا و هدایت طرح های مربوطه را با همکاری دیگر گروهها، بخش‌ها و واحدهای پژوهشکده و سازمان میراث فرهنگی  بر عهده دارد. دانشجویان و محققان حفاظت و مرمت آثار نیز از خدمات و تولیدات این بخش استفاده می‌کنند.

از دیگر قسمت‌های پژوهشکده می‌توان به امور اداری و مالی و بخش رایانه و اطلاعات مدیریت اشاره کرد.پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی – فرهنگی در ترکیب فعلی خود دارای نزدیک به 50 همکار بوده که از این میان 7 نفر عضو هیئت علمی، 17 نفر کارشناس و کارشناس ارشد شاغل در بخش‌های تحقیقاتی و گروه‌های پژوهشی و 25 نفر در بخش‌های اداری، پشتیبانی و خدمات به انجام وظیفه می‌پردازند. ساختار نهایی پژوهشکده به تبع تغییراتی که پس از ادغام دو سازمان میراث فرهنگی و گردشگری روی داده و با در نظر گرفتن تشکیلات مصوب پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تا پایان سال جاری تهیه و برای تصویب ارائه خواهد شد.

اين چند ترفند ، بهترين راه براي يافتن بهينه موضوعات در موتور جستجوي گوگل است:

1 - همه‌چيز در نحوه نوشتن

‌با اطلاع از چگونگي نوشتن عبارات جستجو در موتورهاي جستجو، مي‌توانيد اطلاعات موردنيازتان را به راحتي پيدا کنيد. به عنوان مثال دستور <کلمه مورد نظر: INURL> باعث مي‌شود تا موتور جستجوي گوگل، همه صفحاتي که در آدرس URL آن‌ها، کلمه مورد نظر وجود داشته باشد را برايتان فهرست کند.  - نوار ابزار گوگل

با اضافه کردن نوار ابزار گوگل به مرورگرتان، از اين پس مي‌توانيد کار جستجو را با سرعت و راحتي بيشتري انجام دهيد. يکي ديگر از امکانات اين

2- متن کامل :

 نوار ابزار، جلوگيري از نمايش پنجره‌هاي تبليغاتي است. براي دريافت اين برنامه و کسب اطلاعات بيشتر به نشاني TOOLBAR.GOOGLE.COM مراجعه کنيد. 3

3 - چه کسي به سايت شما لينک داده است‌:

بسياري از مديران سايت‌ها علاقه‌مندند بدانند چه کساني (از سايت خود) به سايت آن‌ها لينک داده است. گوگل به اين سوال پاسخ مي‌دهد. مي‌توانيد در قسمت جستجو، عبارت <نشاني سايت:LINK> را وارد کرده و کليد ENTER را بزنيد. نتيجه اين درخواست، فهرست سايت‌هايي است که به سايت شما لينک داده‌اند.

4 - کاربردهاي تجاري:

موتور FROOGLE.GOOGLE.COM فهرست محصولات فروشگاه‌هاي ONLINE را تهيه مي‌کند و موتور CALATOGS.GOOGLE.COM براي نمايش و درخواست کاتالوگ محصولات به‌کار مي‌رود.

5 - نگاهي به آينده:

مديران گوگل هميشه نيم‌نگاهي به آينده دارند. اگر مي‌خواهيد بدانيد چه در سر آن‌ها مي‌گذرد و قرار است در آينده چه کارهايي انجام دهند، بهتر است سري به آزمايشگاه آن‌ها بزنيد و خود از نزديک با خدمات و محصولات آتي گوگل آشنا شويد. آدرس آزمايشگاه گوگل LABS.GOOGLE.COM/GVS.HTML مي‌باشد.

6 – تعيين بازه‌ هاي تاريخي:

نتايج مطلوب‌تر در اغلب موارد، زماني که جستجويي را با گوگل انجام مي‌دهيد، نتيجه آن هزاران سايت و وبلاگ و نشاني مي‌باشد که در واقع بسياري از آن‌ها کاربرد چنداني ندارند و با موضوع موردنظرتان هماهنگ نيستند. يکي از روش‌هاي مؤثر در کاهش حجم نتايج جستجو، تعيين بازه‌هاي تاريخي است. مثلاً زماني که بازه‌اي را بين سال‌هاي 2002 تا 2004 تعريف مي‌کنيد، گوگل با تبعيت از آن، فقط آن دسته از صفحاتي که دربازه مذکور ايجاد يا روزآمد شده‌اند را برايتان فهرست مي‌کند (براي تعريف بازه‌هاي تاريخي به گزينه <جستجوي پيشرفته> مراجعه کنيد).

7 - فقط صفحات جديد:

جستجو بدون ذکر تاريخ، نتايج بي‌شماري در پي دارد. انبوه نتايج، نه تنها به يافتن مطلب موردنظرتان کمکي نمي‌کند، بلکه موجب سردرگمي‌تان نيز مي‌شود. علاوه براين اگر بعد از يک بررسي طولاني بين نتايج جستجو، به اطلاعات موردنظرتان رسيديد و متوجه قديمي بودن آن‌ها شديد، چطور؟ اگر به دنبال اطلاعات جديد و روزآمد هستيد، در قسمت جستجوي پيشرفته، عبارات <3 ماه>، <6 ماه> و حتي <يک‌سال> را در مقابل گزينه DATE وارد کنيد تا گوگل بسته به تاريخ ذکر شده، فقط فهرست صفحات جديد را برايتان نمايش دهد. مثلاً اگر عبارت <3 ماه> را انتخاب کنيد، گوگل تمامي صفحاتي که در سه ماه گذشته ايجاد يا بروز شده‌اند را جستجو و آن‌هايي که با موضوع موردنظرتان منطبق هستند را نمايش مي‌دهد.

8 - مستثني کردن کلمات:

با مستثني کردن کلمات، علاوه بر کاهش حجم نتايج جستجو، مي‌توان به اطلاعات موردنظر نزديک‌تر شد. با گذاشتن علامت <-> قبل از کلمه‌ دلخواه، گوگل آن کلمه را استثنا قلمداد کرده و از نمايش صفحاتي که حاوي چنين کلمه‌اي باشند، پرهيز مي‌کند. مثلاً نتيجه عبارت ، همه صفحاتي که مربوط به ايران هستند و از تهران نامي نبرده‌اند را شامل مي‌شود.

9- WILDCARDها:

زماني که به‌طور کامل از کلمات موضوع مورد جستجو آگاهي نداريد، بهتر است از کاراکتر کمکي ستاره <*> استفاده کنيد. کاراکتر <*> معني <هرچيز> مي‌دهد. مثلاً عبارت مي‌تواند نتايجي نظير ، و يا نتايجي از اين دست را حاصل شود.

10 –عناوين صفحات:‌

معمولاً همه صفحات وب، عنوان دارند. گاهي‌اوقات استفاده از اين عناوين، به شما در پيدا کردن مطالب مورد نيازتان کمک شاياني مي‌کند. مثلاً عبارت <کلمه مورد نظر: INTITLE>، گوگل را بر آن مي‌دارد تا فقط عناوين صفحات را براي يافتن کلمه ذکر شده، جستجو کند.

11 - شرکت در گروه‌هاي خبري:

اينترنت فراتر از ايميل و صفحات وب است. به عنوان مثال گروه‌هاي خبري (NEWS GROUP) يکي ديگر از خدماتي است که از طريق اينترنت ارايه مي‌شود. گروه‌هاي خبري گوگل، گروه‌هاي معروف و معتبري هستند که شرکت در آن‌ها، به نوبه خود، کار لذت‌بخشي است. آدرس گروه‌هاي خبري گوگل از اين قرار است: GROUPS.GOOGLE.COM

12 - جستجوي خودکار:

جستجو در اينترنت، قصه سوزن و انبار کاه است. گاهي‌اوقات ممکن است عليرغم صرف وقت زياد، باز هم به نتيجه دلخواه نرسيد. بنابراين هر ابزاري که در اين پروسه، از اتلاف وقت جلوگيري کند، بسيار باارزش است. يکي از اين ابزارها، <پيغام‌دهنده> گوگل نام دارد. اين ابزار با دريافت آدرس ايميل و عبارت مورد جستجو، به طور خودکار و روزانه، جستجويي را براساس عبارت دريافتي ترتيب داده و هر زمان که اطلاعات جديدي را يافت نمايد، آدرس آن را برايتان ايميل مي‌کند. آدرس پيغام‌دهنده گوگل به اين ترتيب است: HTTP://WWW.GOOGLEALERT.COM/

13 - جستجوگر اخبار:

اين ابزار نيز همانند پيغام‌دهنده گوگل، مشخصات اخبار موردنظر را به همراه آدرس ايميل دريافت کرده و روزانه (بنا به درخواست کاربر، قابل تنظيم است). براساس عبارت دريافتي، جستجويي را در سايت‌هاي خبري ترتيب مي‌دهد و در صورت يافتن اطلاعات مناسب، آن را برايتان ايميل مي‌کند. آدرس اين ابزار WWW.GOOGLE.COM/NEWSALERTS است.

14 - ماشين‌حساب گوگل:

گوگل براي حل معادلات رياضي هم، ابزاري دارد که بسيار سريع و با دقت عمل مي‌کند. اين ابزار علاوه بر حل معادلات رياضي، قابليت تبديل انواع واحدها به يکديگر را نيز دارد. براي آشنايي بيشتر با اين ابزار کارآمد به آدرس زير مراجعه کنيد: HTTP://WWW.GOOGLE.COM/HELP/FEATURES.HTM#CALCULATOR

15 - معني کلمات:

اگر معني يا بهتر بگوييم، تعريف کلمه‌اي را نمي‌دانيد، در کادر جستجو <کلمه موردنظر: DEFINE> را نوشته و کليدENTER را بزنيد. در جواب اين جستجو، علاوه بر تعريف کلمه، لينکي نيز نمايش داده مي‌شود که با کليک روي آن، به جزييات بيشتري مي‌رسيد.

16 - ترجمه کنيد:

در حال حاضر، ماشين ترجمه‌ گوگل مي‌تواند انگليسي را به 5 زبان زنده دنيا ترجمه کند (امکان ترجمه بالعکس نيز وجود دارد). براي استفاده از اين مترجم ماشيني به آدرسHTTP://WWW.GOOGLE.COM/LANGUAGE_TOOLS?HL=EN برويد.

17 – تصويرياب:

من شخصاً هميشه گوگل را به خاطر ابزار تصويرياب‌اش ستوده‌ام. اين ابزار با دريافت کلمه يا عبارتي، تصاوير موجود روي اينترنت را جستجو کرده و در نهايت آن‌هايي را که با عبارت دريافتي منطبق هستند، فهرست مي‌کند. براي استفاده از اين ابزار به آدرس WWW.GOOGLE.COM/IMGHP مراجعه نماييد.

18 - پرسش و پاسخ:

تحقيق و جمع‌آوري مطالب از اينترنت، کار وقت‌گيري است. اگر براي انجام اين‌کار وقت کافي در اختيار نداريد. سري به آدرس HTTP://ANSWERS.GOOGLE.COM/ANSWERS بزنيد و با مطرح کردن سوالاتتان و بررسي جواب‌ها، سريع‌تر به هدف‌تان برسيد.

19 - نمايش پنجره تنظيمات:

‌گوگل به شما اين امکان را مي‌دهد تا نحوه نمايش نتايج را مطابق ميل‌تان تنظيم کنيد. به عنوان مثال با مراجعه به آدرس WWW.GOOGLE.COM/PREFERENCES مي‌توانيد تعداد نمايش نتايج در هر صفحه را تعيين نماييد. علاوه براين در قسمت تنظيمات امکانات ديگري نظير SAFE SEARCHING نيز وجود دارد. با فعال کردن اين گزينه، گوگل از نمايش سايت‌هايي که به هر دليلي غيرمجاز هستند، پرهيز مي‌کند.

20 - آمار استفاده از گوگل:

در سايت WWW.GOOGLE.COM/PRESS/ZEITGEIST.HTML آمار جهاني استفاده از گوگل موجود است. در اين سايت جزيياتي از چگونگي استفاده ملل مختلف از گوگل و الگوهاي جستجوي آن‌ها وجود دارد.

21 - جستجو در دسته‌بندي‌ها:

علاوه بر جستجوي کلي وب، گوگل امکان جستجو در دسته‌بندي‌ها (CATEGORIES) را نيز مي‌دهد. به عنوان مثال براي يافتن اطلاعاتي درباره هنر، تجارت، ورزش و ... مي‌توانيد ضمن مراجعه به نشاني WWW.GOOGLE.COM/DIRHP، جستجويي را در دسته‌بندي‌هاي گوگل ترتيب بدهيد و سريع‌تر به هدف‌تان برسيد.

22 - براي بلاگرها:

وبلاگ داشته باشيم يا نه؟ ايده داشتن يک وبلاگ شخصي، بسيار جالب است و اين‌که با در اختيار داشتن يک وبلاگ شخصي حرف دلمان را به گوش جهانيان برسانيم، فکر بسيارخوبي است. براي ساخت يک وبلاگ شخصي، به آدرس WWW.BLOGGER.COM/START مراجعه نماييد. اين سايت متعلق به گوگل است.

23 - جستجوي داخل فايل‌ها :

با کمک گوگل مي‌توان داخل فايل‌هاي مشخصي را براي يافتن کلمه‌اي دلخواه جستجو کرد. مثلاً عبارت FILETYPE:DOC IRAN> > گوگل را برآن مي‌دارد تا تمامي فايل‌هاي DOC (مربوط به برنامه MICROSOFT WORD) را به منظور يافتن واژه‌ي IRAN جستجو کرده و آن‌هايي که داراي چنين کلمه‌اي هستند را فهرست کند.

24 - کلمات عمومي:

برخي کلمات عمومي نظير THE ،TO ،AT و غيره، زماني که در عبارت مورد جستجو ذکر مي‌شوند، توسط گوگل ناديده انگاشته مي‌شوند و تاثيري در نتيجه ندارند. حال اگر مي‌خواهيد چنين کلماتي در نتيجه جستجو موثر باشند کافي است يک علامت <+> در مقابل آن‌ها بگذاريد.

25 - موتورهاي جستجوي تخصصي:

با اين ترفند مي‌توانيد ضمن معرفي منابع موردنظرتان به گوگل، از آن بخواهيد که نتايج جستجو را فقط از همان منابع بياوريد. مثلاً براي جستجو در سايت مايکروسافت به روش زير عمل مي‌شود: HTTP://WWW.GOOGLE.COM/DIRHP،

منبع:سافتستان.

دکتر احمد میرزا کوچک خوشنویس:

متولد تهران و فارغ التحصیل کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه هنر های زیبا

دکترای تغییر کاربری بناهای تاریخی از دانشگاه سیدنی استرالیا

عضو هیئت علمی و مدیر گروه مرمت بناهای تاریخی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین

رئیس پژوهشکده ابنیه و بافت های تاریخی پژوهشگاه میراث فرهنگی کشور

ترجمه کتابهای :

گونه شناسی عناصرپایدار در معماری

معماری برای کودک دانشگاه هنر اصفهان

پايان نامه‌ها:

 کد 1

عنوان نقاشي ديواري دوره قاجار (مرمت نقاشي هاي خانه اخوان حقيقي)

نگارش انسيه زنديه

استاد راهنما رسول وطن دوست

استاد مشاور 

مقطع ورشته تحصيلي کارشناسي ارشد مرمت آثار تاريخي

دانشگاه محل تحصيل دانشگاه هنر اصفهان

سال ارائه 1362

 كد 2

عنوان حفاظت ومرمت پارچه هاي تاريخي نمونه باستاني (ارجان)

نگارش سوسن معتقد

استاد راهنما باقر آيت زاده شيرازي

استاد مشاور 

مقطع ورشته تحصيلي کارشناسي ارشد مرمت آثار تاريخي

دانشگاه محل تحصيل دانشگاه هنر اصفهان

سال ارائه 1368

 كد 3

عنوان سنتزبرخي از مشتقات کامفر 10 –سولفوناميد.

نگارش رويا بهادري

استاد راهنما جواد عزيزيان 

استاد مشاور 

مقطع ورشته تحصيلي کارشناسي ارشد شيمي

دانشگاه محل تحصيل دانشگاه شهيد بهشتي

سال ارائه 1370

 كد 4

عنوان حفاظت و بازسازي تزئينات چوبي وابسته به معماري در رابطه با عمارت چهلستون (مرمت نقاشي روي چوب)

نگارش طاهره همتي

استاد راهنما حسين آقا جاني اصفهاتي

استاد مشاور 

مقطع ورشته تحصيلي کارشناسي ارشد مرمت آثار تاريخي

دانشگاه محل تحصيل دانشگاه هنر اصفهان

سال ارائه 1370

 كد 5

عنوان حفاظت ومرمت نسخ خطي ايراني(کاغذي)ارائه دو نمونه مرمتي از اوراق قرآني متعلق به قرن 5و8 هجري قمري

نگارش ليلا سوداگر،زهرا باقريان

استاد راهنما حسين آقاجاني

استاد مشاور 

مقطع ورشته تحصيلي کارشناسي مرمت آثار تاريخي

دانشگاه محل تحصيل دانشگاه هنر اصفهان

سال ارائه 1370-1369

 كد 6

عنوان آهن، خوردگي و حفاظت آن

نگارش معصومه جليلي

استاد راهنما رسول وطن دوست

استاد مشاور 

مقطع ورشته تحصيلي کارشناسي صنايع دستي

دانشگاه محل تحصيل دانشگاه الزهرا

سال ارائه 1370-1369

 كد 7

عنوان تکنيک ساخت ظروف ساساني(مطالعه بر روي چند شئي نقره ساساني موزه ايران باستان ورضا عباسي)

نگارش فرانک کاشي زاده

استاد راهنما رسول وطن دوست

استاد مشاور 

مقطع ورشته تحصيلي کارشناسي ارشد مرمت آثار تاريخي

دانشگاه محل تحصيل دانشگاه هنر اصفهان

سال ارائه 1371-1370

 كد 8

عنوان بررسي ساختار يک قطعه نقاشي ديواري منسوب به دوره قاجار

نگارش آرش اميريه

استاد راهنما رسول وطن دوست

استاد مشاور 

مقطع ورشته تحصيلي کارشناسي مرمت آثار تاريخي

دانشگاه محل تحصيل دانشگاه هنر اصفهان

سال ارائه 1373

 كد 9

عنوان بررسي مکانيسم تخريب شوره در اشيا سفالين

نگارش شهر زاد امين شيرازي نژاد

استاد راهنما حسين آقا جاني،مصطفي حسين آبادي

استاد مشاور 

مقطع ورشته تحصيلي کارشناسي مرمت آثار تاريخي

دانشگاه محل تحصيل دانشگاه هنر اصفهان

سال ارائه 1373

 كد 10

عنوان جنبه‌هاي از هنر و صنعت فلز کاري از آغاز تا پايان هزاره سوم ق .م درمحوطه باستاني جنوب شرق ايران

نگارش رحمت عباس نژاد

استاد راهنما رسول وطن دوست